Handhaving Wet DBA 2026: boete en naheffing

Laatst bijgewerkt: augustus 2026 · Gecontroleerd op de actuele regels van de Belastingdienst voor 2026.

Werk je met zzp’ers? Dan is het belangrijk dat de arbeidsrelatie klopt. Blijkt bij een controle dat een zzp’er eigenlijk in loondienst werkt? Dan kan dat financiële gevolgen hebben voor jou als opdrachtgever.

De Belastingdienst kan loonheffingen naheffen. Sinds 1 januari 2026 kan daar in bepaalde situaties ook een boete bij komen.

In dit artikel lees je hoe de Belastingdienst in 2026 handhaaft, wat de gevolgen kunnen zijn en wat je zelf kunt doen om problemen te voorkomen.

Weet je nog niet precies wanneer iemand als zzp’er kan werken? Lees dan eerst ons artikel over de Wet DBA in 2026.

Hoe handhaaft de Belastingdienst in 2026?

Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer volledig of zzp’ers echt als zelfstandige werken.

Daarbij kijkt de Belastingdienst niet alleen naar het contract. Vooral hoe je in de praktijk samenwerkt is belangrijk.

Blijkt dat een zzp’er eigenlijk in loondienst werkt? Dan had je als opdrachtgever mogelijk belasting en premies moeten betalen. De Belastingdienst kan deze bedragen alsnog bij je innen. Dit heet een naheffing.

Het kan bijvoorbeeld gaan om:

• loonbelasting en premie volksverzekeringen

• premies voor werknemersverzekeringen

• de werkgeversheffing Zorgverzekeringswet

Daar kan ook belastingrente bijkomen.

Sinds 1 januari 2026 kan de Belastingdienst in sommige situaties ook een boete geven. Dit heet officieel een vergrijpboete. Je kunt deze boete bijvoorbeeld krijgen als je bewust de regels niet volgt of als je had moeten weten dat de arbeidsrelatie niet klopte.

In 2026 geeft de Belastingdienst nog geen verzuimboetes voor een verkeerde beoordeling van de arbeidsrelatie. Een verzuimboete is een boete voor het niet of niet op tijd voldoen aan bepaalde belastingregels.

Een boete en een naheffing zijn dus niet hetzelfde. Ook als je geen boete krijgt, kun je wel belasting en premies moeten nabetalen.

Hoe ver kan de Belastingdienst terugkijken?

Meestal kan de Belastingdienst bij deze controles niet verder terug dan 1 januari 2025.

Er zijn uitzonderingen. Wist je vóór 2025 dat iemand eigenlijk in loondienst werkte en heb je daar bewust niets aan gedaan? Of heb je een eerdere aanwijzing van de Belastingdienst niet opgevolgd? Dan kan de Belastingdienst verder terugkijken, tot maximaal 5 jaar.

Hoe bereid je je voor op een controle?

Wacht niet tot de Belastingdienst langskomt. Controleer regelmatig of je zzp’ers nog echt als zelfstandige werken.

Check of je:

• weet welke zzp’ers voor je werken

• per zzp’er hebt beoordeeld of de samenwerking bij zzp past

• weet hoe er in de praktijk wordt gewerkt

• controleert of het contract klopt met de praktijk

• twijfelgevallen opnieuw bekijkt

• regelmatig controleert of de samenwerking is veranderd

• een andere contractvorm kiest als zzp niet meer past

Leg ook vast wat je hebt beoordeeld en waarom. Zo kun je later laten zien welke keuzes je hebt gemaakt.

Werken met zzp’ers in 2026

Je kunt ook in 2026 gewoon met zzp’ers werken. De manier waarop je samenwerkt moet wel passen bij zelfstandig werken.

Controleer dit niet alleen aan het begin van een opdracht, maar ook tijdens de samenwerking. Verandert de manier van werken? Kijk dan opnieuw of zzp nog past.

Past zzp niet meer? Dan kan een andere contractvorm beter zijn.

Met Maqqie regel je verschillende arbeidsvormen vanuit één omgeving. Zo kies je een vorm die past bij het werk en de samenwerking.